Hygge Sjaal

In deze CAL ga je leren hoe je kruissteken borduurt op haakwerk. Omdat oefening kunst baart, gaan we ook oefenen op ons proeflapje. Er is ook een video-tutorial voor borduren. Maak je dus geen zorgen als het niet in één keer lukt.

De basis van de kruissteek

Kruissteken bestaan, zoals de naam al aangeeft, uit kruizen die samen een steek vormen. Je gaat over gehaakte steken borduren, wat lijkt op het borduren van kruissteken op borduurstof.

Om het borduren en de bijbehorende diagrammen goed te begrijpen, is het verstandig om eerst het borduur ‘grid’ op haakwerk te begrijpen. Om dit te zien moet je je proeflapje oppakken en het tegen het licht houden. Je ziet dan door 4 kleine gaatjes om elke haaksteek licht schijnen in de hoeken (je moet misschien je proeflapje iets rekken om dit te zien). Dit zijn de gaatjes waarin je gaat borduren.

De gemakkelijkste manier om een kruissteek te maken is als volgt:

Stel je voor dat de hoeken zijn gelabeld als A, B, C en D, beginnend in de linkerbovenhoek en met de klok mee.

• Stap 1: Steek je naald met draad van de achterkant van je werk naar voren in punt B.
• Stap 2: Haal de draad door en steek je naald van de voorkant van je werk naar achteren in punt D.
• Stap 3: Haal de draad door (die nu weer aan de achterkant loopt) en steek je naald van de achterkant van je werk naar voren in punt A.
• Stap 4: Haal de draad door en steek je naald van de voorkant naar je werk naar achteren in punt C.

Je herhaalt dit voor elke steek, bedenk wel dat aangrenzende steken hun hoekjes delen (dus de B en C punten van de ene steek zijn de A en D hoeken van de andere steek). Als je je naald in een hoek insteekt, probeer hem dan niet door een eventuele andere borduurdraad heen te steken.

Als je liever je A-C-beentje eerst maakt en dan pas je B-D-beentje, kan dat ook. Hou deze volgorde wel bij alle steken gelijk.

Garenlengtes

Soms moet je in het patroon van kleur wisselen. Het lijkt dan heel aantrekkelijk om 3 m garen af te knippen zodat je niet zoveel eindjes weg hebt te werken. Lange stukken draad raken echter vaak in de knoop en dat ziet er niet zo mooi uit. Het is beter om korte stukjes van 50-75 cm te hebben. Dit betekent dat je iets meer eindjes in moet weven, maar het ziet er wel beter uit uiteindelijk.

Starten, stoppen en wisselen van kleur

Om te starten met een kleur, weef je je draad eenmaal heen en weer door een paar steken aan de achterkant naast de steek waar je in gaat borduren. Nu kan je kruissteken gaan borduren. Om kleuren af te hechten, doe je hetzelfde.

Borduurdiagrammen lezen

De borduurdiagrammen zijn een schematische representatie van je borduursel. Elk vierkantje (pixel) in het diagram staat voor een steek in je haakwerk. Gekleurde vierkantjes moeten geborduurd worden, witte vierkantjes blijven ongeborduurd.

Zoals je kan zien bestaat het borduurdiagram voor het proeflapje uit 19 pixels in breedte en hoogte, wat gelijk is aan je proeflapje dat 19 steken breed, en 19 rijen hoog is. De letters in de gekleurde pixels staan voor de kleur waarin de steek is geborduurd. Je kan de kleurnummers van de letters terugvinden in de kleurentabel die bij elk borduurdiagram staat.

Borduurdiagrammen zijn anders dan haakdiagrammen in de zin dat het niet echt uitmaakt in welke volgorde je borduurt. Uiteindelijk gaat het erom dat je alle steken borduurt. Of je dit nu van links naar rechts, van rechts naar links of van boven naar onder doet, is niet belangrijk. Wel is het het gemakkelijkst om aan een kant te beginnen en zo gaandeweg naar de andere kant te werken. Welke manier je ook hanteert, het is belangrijk om altijd je steken uit te tellen om fouten te voorkomen! Om je hierbij te helpen, zijn de diagrammen voorzien van dikkere hulplijnen om de 5 steken.

Kijk bijvoorbeeld naar het borduurdiagram hieronder. Zoals je ziet, bevat elke rij slechts 1 kleur. Je kan dit op twee manieren borduren: van links naar rechts in horizontale rijen, of van boven naar onder waarbij je elke steek van kleur moet wisselen. Beide manieren geven uiteindelijk hetzelfde resultaat, maar de eerste manier is hier wel iets makkelijker toe te passen.

Sommige patronen in deze sjaal zijn simpel, zoals dit patroon. Bij anderen is het patroon iets complexer en moet je vaker van kleur wisselen. Uiteindelijk maakt de manier waarop je het patroon voltooid niet uit, zolang je alle steken maar borduurt. En altijd blijven tellen! Om te oefenen kan je het patroon op de volgende pagina op je proeflapje borduren. Maak je geen zorgen als het niet direct lijkt te lukken, want je gaat nog veel oefenen!

Opspannen is het proces waarbij je je haakwerk nat maakt om de steken extra definitie te geven en de vorm meer nadruk te geven. Wanneer je je werk opspant, wordt de spanning in de steken gelijk verdeeld, waardoor het er simpelweg mooier uitziet na het blocken.

Omdat deze sjaal in één stuk wordt gehaakt spannen we hem in 1 keer op, aan het einde van deel 13. Omdat Catona 100% katoen is en Stone washed een katoenmix is, raad ik aan om de sjaal nat op te spannen, in plaats van de stoom- of spraymethode te gebruiken. Hier vind je de volledige uitleg voor nat opspannen.