De achtergrond van granny squares
Wat is een granny square eigenlijk?
Een granny square is een haakblokje. In de loop der tijd zijn ze gemaakt in allerlei vormen en maten, maar de klassieke granny square is een vierkant motief opgebouwd uit clusters van drie stokjes. Je werkt die clusters in toeren, en elke toer voeg je nieuwe clusters toe om het motief groter te maken. Het eindresultaat is een vierkant opgebouwd uit groepjes steken.
Waar de naam 'granny square' precies vandaan komt, weet niemand zeker. Het meest gelezen verhaal is dat vroeger oma's die niet meer konden helpen met zwaar huishoudelijk werk allerlei restjes stof en garen gebruikten om kleding en dekens voor hun familie te maken. Omdat deze motieven zich perfect lenen voor restjesgaren, werden ze al snel 'granny squares' genoemd: want je vond ze altijd bij oma op schoot.
Of het echt zo gegaan is, weet niemand. Maar het klinkt voor mij als een prima verklaring! Meer over de eerste vermelding van granny squares lees je in mijn artikel over de Geschiedenis van de Granny Square.
Welke soorten granny squares zijn er?
De granny square is inmiddels uitgegroeid van één specifiek steekpatroon tot een hele categorie op zich. Laat je daardoor niet afschrikken, want al die varianten zijn uiteindelijk gewoon variaties op de klassieke granny square.
Naast de klassieke versie heb je onder andere de Solid Granny Square, de Farmhouse Granny Square, de Ribbed Granny Square en de Overlapping Granny Square. Er bestaan ook Granny Mandala's, zeshoeken en allerlei andere vormen. In deze gids houden we het voor nu bij vierkantjes.
Is een granny square makkelijk voor beginners?
Zeker! Een granny square is om meerdere redenen een goede keuze als je net begint met haken:
- Het motief is eenvoudig. De klassieke granny square bestaat uit lossen en stokjes. Dit zijn basissteken die een beginner meestal wel kan maken.
- Het stekenritme is herhalend. Daardoor krijg je snel gevoel voor het patroon en begrijp je hoe de steken het motief vormen. Dit is een goede voorbereiding op ingewikkeldere motieven!
- De maat pas je makkelijk aan. Omdat je een vierkantje zo groot kunt maken als je wilt, zijn er eindeloos veel variaties mogelijk. Een deken van één groot vierkantje? Kan. Een tas van kleine vierkantjes van twee toeren? Ook prima. Jij bepaalt!
Op zoek naar een beginnersvriendelijk patroon? Kijk eens naar mijn Granny Square Regenboogdeken. Die combineert de klassieke granny square met een vrolijk kleurenpalet — een heerlijk project om dit blokje onder de knie te krijgen en meteen iets moois te maken!
Praktische informatie
Welk garen gebruik ik voor een granny square?
Vooropgesteld: Alles kan, technisch gezien. Maar Granny squares komen het best tot hun recht met een strak, niet-pluizig garen. Pluizig garen laat de steekdefinitie wat verdwijnen, en dat maakt in mijn ogen een granny nou juist zo typerend. Katoen, acryl, wol; allemaal prima, zolang de draad maar stevig genoeg is om je steken goed zichtbaar te houden.
Voor beginners raad ik altijd een niet-splijtend garen aan, zoals het 100% katoengaren Scheepjes Catona. Strak getwijnd, verkrijgbaar in meer dan 100 kleuren. Kies gewoon een mooie kleur, al zou ik zwart vermijden als je 's avonds haakt, want zwarte steken zijn gewoon moeilijk te zien!
Hoe haak ik een granny square?
Dat verdient een artikel op zich, en die heb ik gemaakt! In mijn uitgebreide granny square tutorial leg ik stap voor stap uit hoe je een granny square haakt, compleet met foto's en gericht op beginners. Volg de fototutorial, of scroll naar het einde voor het geschreven patroon.
Wat kun je maken met granny squares?
De vraag is eerder: wat kun je er níét mee maken? Granny squares zijn fijn voor:
- Dekens (groot of klein)
- Kussens
- Tassen en etuitjes
- Pannenlappen
- Wanddecoraties
- Sjaals
- Placemats
Je kunt ze echt overal voor gebruiken. Omdat je een blokje zo makkelijk groter of kleiner maakt door toeren toe te voegen of weg te laten, kun je elk project volledig aanpassen.
Hoeveel granny squares heb je nodig voor een deken?
Dat hangt af van de grootte van je blokjes en het garen dat je gebruikt. Meer toeren en dikker garen geven grotere vierkantjes dan minder toeren met dun garen. Maar er is meer van invloed, dus ik heb een losse pagina over hoeveel motiefjes je nodig hebt voor een deken.
Hoe verbind ik granny squares?
Het mooie van granny squares is dat ze symmetrisch zijn: aan elke kant zitten de clusters en luchten op dezelfde plek. Daardoor is verbinden makkelijker dan je misschien denkt.
Join-as-you-go
De makkelijkste methode is de join-as-you-go: je verbindt je vierkantje terwijl je de laatste toer haakt. In plaats van luchtsteken tussen de clusters te haken (zoals in de vorige toeren), haak je halve vaste steken in de luchtruimte van het naastgelegen vierkantje. Zo verbind je ze direct met elkaar.
Het is een nette en snelle manier van verbinden. Ik gebruik deze methode in mijn Regenboog Granny Square deken.
Er zijn ook andere verbindingsmethodes:
- Whipstitch join (zoals in de Little Lily babydeken!)
- Single crochet join
- Flat zipper join
Daarnaast zijn er decoratieve verbindingen die je ook kunt herhalen in de rand van je deken. Iets gevorderder, maar het resultaat is prachtig.
Hoe maak ik mijn granny square groter?
Heel simpel: herhaal de toerinstructies zo vaak als je wilt. Het mooie van de klassieke granny square is dat het patroon zich eindeloos laat herhalen. Elke toer voeg je aan elke zijde één cluster toe, waardoor de omtrek steeds groeit. Je kunt je granny square zo groot maken als je hartje begeert. De laatste toer van mijn tutorial legt dit uit.
Je granny square techniek verfijnen
Waarom staat mijn granny square scheef?
Een granny square (of elk ander in-het-rondpatroon) kan na een aantal toeren scheef gaan staan. De reden is simpel: haaksteken leunen van nature iets naar rechts (of naar links als je linkshandig bent). Als je elke toer dezelfde kant omhoog blijft haken, verschuiven de hoeken na een paar toeren, en dan lijkt je vierkantje scheef.
Omdraaien na elke toer
Gelukkig is de oplossing makkelijk: draai je granny square na elke toer om. Dit werkt perfect voor de klassieke granny square, die aan beide kanten mooi is.
Klaar met toer 1? Draai je werk om zodat de achterkant naar je toe is. Haak toer 2. Klaar? Draai opnieuw. Door afwisselend voor- en achterkant naar je toe te draaien compenseer je de natuurlijke schuinstand van de steken en blijft je vierkantje mooi recht.
Dit werkt het beste bij klassieke granny squares. Haak je een ingewikkelder motief met bijvoorbeeld een bloem in het midden, dan is omdraaien geen optie. Je wilt die bloem niet half op de achterkant hebben!
Blocken/opspannen
Een andere optie is blocken: je motief weken in water en in vorm laten drogen. Dit werkt het beste voor kleine scheefheden. Alle details over blocken vind je in mijn uitgebreide opspan tutorial, met een stapsgewijze uitleg voor granny squares en andere projecten.
Ik hoop dat je met deze gids goed op weg bent met je granny squares. Heb je nog vragen? Laat ze gerust achter in de reacties en ik beantwoord ze zo goed als ik kan!
Reageer